Op pad met de drone: beter beheer vanuit de lucht
Vroeg in de ochtend stijgt de drone op in het Drentse landschap. Op het scherm verschijnen warmtebeelden van het perceel. Waar het blote oog niets ziet, laat de warmtecamera zien waar een nest of dier zich schuilhoudt. Voor AND is de drone inmiddels een waardevol hulpmiddel bij het beheer van het agrarisch landschap.
"De drone is een handig middel en breed inzetbaar", vertelt veldmedewerker Arnoud Enting. "We zetten hem in voor weidevogels, maar bijvoorbeeld ook tijdens schouwen. Vanuit de lucht krijg je een heel goed beeld van hoe het beheer erbij ligt."
Weidevogels beschermen
De belangrijkste inzet van de drone ligt bij het weidevogelbeheer. In het voorjaar vliegt AND op verzoek van boeren en vrijwilligers boven percelen om nesten van weidevogels op te sporen. Daarbij gaat het onder meer om kieviten, grutto's, tureluurs, scholeksters en wulpen.
"Het is altijd weer een verrassing wat je vindt”, zegt Arnoud. “Het blijft leuk als je een nest ontdekt. Als we een nest vinden, leggen we dit nauwkeurig vast met GPS. We hoeven niet naar de nesten te lopen, dat is een veilige manier voor de vogels. We laten geen geursporen achter en lokken zo ook geen vossen of andere predatoren naar het nest."
Beheer dat aansluit op de praktijk
De drone helpt niet alleen bij het vinden van nesten, maar ook bij het afstemmen van het beheer. De beelden laten zien waar weidevogels zich bevinden en waar aanvullende maatregelen nodig zijn. Soms gaat het om percelen waar al ANLb-beheer loopt, zoals legselbeheer. Maar de drone brengt ook nesten in beeld op percelen zonder beheer. In dat geval kan AND, waar mogelijk, samen met de agrariër kijken of er nog zogenoemd last-minutebeheer kan worden afgesloten of bestaand beheer kan worden verlengd, zodat het beter aansluit bij de situatie in het veld.
Een goed voorbeeld is de wulp, een soort die in onze provincie relatief veel voorkomt. "Als we een wulpennest vinden, kijken we direct wat we in de omgeving kunnen betekenen. Kunnen we daar een beheerpakket afsluiten, zodat de kuikens straks voldoende schuilgelegenheid en voedsel vinden? Zo sturen we het beheer echt op basis van wat we in het veld zien. Ook na het broedseizoen blijft de informatie waardevol. Omdat alle locaties zijn opgeslagen, kunnen we later controleren of nesten succesvol zijn uitgekomen, of dat er sprake is geweest van predatie of nieuwe legsels. Met die informatie kunnen we het beheer waar nodig aanpassen. Dat maakt de drone veel meer dan alleen een hulpmiddel om nesten te zoeken."
Samenwerken
Dronevluchten worden altijd zorgvuldig voorbereid. Coördinator Gerko Zinger onderhoudt het contact met boeren en vrijwilligers en plant de vluchten. Meestal gaan we met z’n tweeën op pad. Soms alleen met medewerkers, maar soms ook met een vrijwilliger. Eén bestuurt de drone, terwijl de ander de omgeving in de gaten houdt. Regelmatig sluit ook een boer aan.
De verzamelde gegevens worden gedeeld met de Boerenlandvogelmonitor. Bij bijzondere vondsten, zoals een wulpennest, draagt AND bovendien bij aan landelijk onderzoek. Zo werd de drone onlangs ingezet om een jonge wulp te lokaliseren, zodat deze geringd kon worden. "Dat is niet ons hoofddoel, maar het is mooi dat we zo ook bijdragen aan de kennis over de soort. Uiteindelijk helpt dat weer om het beheer verder te verbeteren."
Ook voor reekalveren
Na het weidevogelseizoen blijft de drone volop in actie. Waar mogelijk zet AND hem in om reekalveren op te sporen voordat boeren beginnen met maaien. Gerko Zinger coördineert deze aanvragen. Op verzoek van boeren brengt de drone met een warmtecamera in kaart waar de jonge reeën zich in het hoge gras schuilhouden. Waar tijd en capaciteit het toelaten, voert AND deze vluchten uit.
Meer inzicht in het landschap
Voor Arnoud persoonlijk heeft het werken met de drone ook zijn blik op het landschap veranderd. Sinds hij in december bij AND begon is hij veel met de drone op pad geweest.
"Je wordt je veel bewuster van welke soorten er leven, hoe ze zich voortplanten en hoe ze het landschap gebruiken. Je ziet niet alleen weidevogels, maar ook reekalveren, hazen, kwartels en fazanten. Het geeft veel meer inzicht in wat er allemaal in het landschap zit. En die zichtbaarheid geldt ook voor het werk van AND zelf, want we worden zichtbaarder in het veld. Mensen zien wat we doen en begrijpen beter waar het collectief zich voor inzet.”
De voorbeelden laten zien dat de drone veel meer is dan een hulpmiddel om nesten op te sporen. Door vanuit de lucht snel en nauwkeurig inzicht te krijgen in wat er in het veld gebeurt, kunnen beheerpakketten beter worden afgestemd op de situatie in de praktijk. Zo sluiten monitoring en beheer steeds beter op elkaar aan.
