Zes jaar na afloop project: natuurlijke plaagbestrijding eikenprocessierups in Wapserveen nog altijd succesvol
Zes jaar na de afronding van een proefproject blijkt de natuurlijke bestrijding van de eikenprocessierups in Wapserveen nog altijd succesvol. Een inspectie in juni 2026 laat zien dat de populatie onder controle blijft dankzij een gezond evenwicht tussen de rups en zijn natuurlijke vijanden.
Succesvolle aanpak houdt stand
Het project Natuurlijke bestrijding eikenprocessierups werd in 2016 gestart op initiatief van Stichting Boermarke Wapserveen. Met steun van de gemeente Westerveld, de provincie Drenthe, LTO Noord, Vermilion en Agrarische Natuur Drenthe werd gewerkt aan een natuurlijke aanpak van de overlast door de eikenprocessierups. Hoewel het project in 2020 officieel werd afgerond, zijn de ontwikkelingen op de proeflocatie gevolgd. Een nieuwe inspectie in juni 2026 laat zien dat de positieve resultaten standhouden.
Gezonde leefomgeving voor natuurlijke vijanden
Tijdens de inspectie werden zowel de voormalige proeflocatie als een controlelocatie langs de Van Helomaweg onderzocht op de aanwezigheid van eikenprocessierupsen en nesten. De controle werd uitgevoerd samen met de inspecteur die ook namens de gemeente Westerveld de jaarlijkse monitoring verzorgt.
De omstandigheden op de proeflocatie blijken nog altijd gunstig voor natuurlijke bestrijders van de eikenprocessierups. De bloemrijke FAB-rand en de natuurlijke vegetatie zijn goed onderhouden, het insectenhotel staat nog steeds op zijn plek en de nestkasten worden door inwoners, boeren en de vogelwacht jaarlijks onderhouden en gecontroleerd. Ook zet de gemeente de monitoring met feromoonvallen voort.
Natuurlijk evenwicht vermindert risico's
Volgens de initiatiefnemers is juist die langdurige betrokkenheid de sleutel tot het succes. Door de aanwezigheid van natuurlijke vijanden, zoals vogels, vleermuizen, roofkevers, sluipvliegen, sluipwespen, lieveheersbeestjes en spinnen, is een natuurlijk evenwicht ontstaan. Daardoor blijft de populatie eikenprocessierupsen beheersbaar en nemen de risico's voor mens en dier af.
Opvallend is dat sinds 2025 ook pop- en eiparasieten, waaronder bronswespen en verwante soorten, op de locatie zijn aangetroffen. Gevangen exemplaren zijn voor onderzoek opgestuurd naar specialist Sandrine Ulenberg van Naturalis.
Samenwerking blijft de sleutel
De betrokken organisaties benadrukken dat volledige uitroeiing van de eikenprocessierups niet haalbaar is. Geen enkele natuurlijke vijand zal zijn eigen voedselbron volledig laten verdwijnen. Het doel is daarom niet om de rups volledig te laten verdwijnen, maar om een gezonde balans te creëren waardoor overlast en gezondheidsrisico's sterk worden verminderd.
De conclusie na tien jaar is duidelijk: natuurlijke bestrijding werkt, mits er sprake is van blijvende samenwerking en goed beheer van de omgeving. Bovendien hoeft deze aanpak niet duur te zijn. Juist de gezamenlijke inzet van boeren, inwoners, natuurorganisaties en gemeente heeft in Wapserveen geleid tot een resultaat dat ook jaren later nog zichtbaar is.
Wie zelf aan de slag wil met een natuurlijke aanpak kan nog altijd kosteloos het handboekje 'Natuurlijke bestrijding eikenprocessierups' aanvragen bij Agrarische Natuur Drenthe.
